Cztery włókna syntetyczne w dywanach: czym się różnią w praktyce
Słowo „syntetyk” obejmuje cztery materiały, które różnią się od siebie bardziej, niż każdy z nich różni się od wełny.
3 min czytania 597 słów
Na metce widnieje jedno z czterech słów. Każde oznacza inne zachowanie dywanu w pokoju, a różnice są na tyle duże, że warto je znać przed zakupem.
Polipropylen
Najpopularniejsze włókno w dywanach mieszkaniowych. Jego cechą wyróżniającą jest barwienie w masie: pigment dodaje się do stopionego tworzywa przed formowaniem włókna, więc kolor jest w całej objętości, a nie na powierzchni.
Zalety
- Praktycznie nie blaknie w słońcu.
- Nie chłonie wody, plamy zostają na powierzchni.
- Najniższa cena z całej czwórki.
- Nie sprzyja rozwojowi pleśni.
Wady
- Umiarkowana sprężystość: kładzie się w przejściach.
- Niska temperatura mięknienia, topi się od gorąca.
- W dotyku wyraźnie chłodniejszy od wełny.
- Gromadzi ładunki elektrostatyczne.
Poliamid
Najbardziej sprężyste włókno dywanowe w ogóle, także w porównaniu z wełną. Po ugnieceniu nogą mebla wraca do pierwotnego kształtu lepiej niż cokolwiek innego, dlatego dominuje w wykładzinach obiektowych i tam, gdzie stoją krzesła na kółkach.
Płaci się za to ceną, wyraźnie wyższą niż w przypadku polipropylenu i poliestru. Poliamid jest też bardziej podatny na plamy niż polipropylen, bo lepiej wiąże barwniki, w tym te niepożądane.
Poliester
Włókno wybierane dla wyglądu. Bardzo dobrze przyjmuje barwniki, dając kolory głębokie i nasycone, a w wysokim runie jest wyjątkowo miękkie w dotyku. Stąd jego dominacja w dywanach typu shaggy.
Akryl
Włókno o wyglądzie i dotyku najbardziej zbliżonym do wełny, w cenie znacznie niższej. Sprawdza się w dywanach, które mają wyglądać na wełniane, ale będą użytkowane w warunkach nieodpowiednich dla włókna naturalnego.
Wadą jest skłonność do mechacenia, czyli tworzenia drobnych kulek na powierzchni runa przy intensywnym użytkowaniu. Z tego powodu akryl trafia częściej do dywanów dekoracyjnych niż użytkowych.
Zestawienie
| Cecha | Polipropylen | Poliamid | Poliester | Akryl |
|---|---|---|---|---|
| Sprężystość | Średnia | Bardzo wysoka | Niska | Średnia |
| Odporność na plamy | Bardzo wysoka | Średnia | Wysoka | Średnia |
| Trwałość koloru | Bardzo wysoka | Wysoka | Wysoka | Wysoka |
| Miękkość | Niska | Średnia | Bardzo wysoka | Wysoka |
| Cena | Najniższa | Najwyższa | Niska | Średnia |
Cecha wspólna, o której warto pamiętać
Wszystkie cztery włókna są termoplastyczne. Topią się w temperaturze niższej, niż podpowiada intuicja: wystarczy iskra z kominka, gorący garnek postawiony na chwilę albo żelazko. Ślad jest trwały i nie da się go usunąć praniem.
Kiedy warto wybrać syntetyk mimo dostępności wełny, opisujemy w tekście kiedy dywan syntetyczny jest lepszy.
Włókna z recyklingu
Część wyrobów syntetycznych powstaje dziś z surowca wtórnego, najczęściej z przetworzonych butelek. Właściwości użytkowe takiego poliestru są zbliżone do pierwotnego, a różnica dotyczy głównie pochodzenia surowca i śladu produkcyjnego.
- Sprężystość i odporność na plamy pozostają na poziomie włókna pierwotnego.
- Barwienie bywa trudniejsze, więc paleta kolorów jest zwykle węższa.
- Cena jest zbliżona, czasem nieznacznie wyższa.
- Deklarację o zawartości surowca wtórnego warto sprawdzić w dokumentacji, a nie tylko w opisie.
Mikrowłókna i to, co z nich wynika
Bardzo cienkie włókna poliestrowe dają runo wyjątkowo miękkie i gęste, ale mają dwie konsekwencje. Po pierwsze, większa powierzchnia oznacza szybsze splątywanie się pasm i konieczność rozczesywania. Po drugie, drobne włókna łatwiej odrywają się przy praniu.
Zachowanie w wysokiej temperaturze
| Włókno | Zachowanie |
|---|---|
| Polipropylen | Mięknie i topi się w najniższej temperaturze z całej czwórki |
| Poliester | Topi się, tworząc twardy, zeszklony ślad |
| Poliamid | Nieco odporniejszy, ale również termoplastyczny |
| Akryl | Topi się i może się skurczyć wokół miejsca kontaktu |
Pytania i odpowiedzi
Które włókno syntetyczne najlepiej trzyma kolor?
Polipropylen barwiony w masie, bo pigment znajduje się w całej objętości włókna, a nie tylko na jego powierzchni. Praktycznie nie blaknie nawet przy silnym nasłonecznieniu.
Dlaczego poliester szybko pokazuje ścieżki?
Bo ma niską sprężystość. Pod stałym obciążeniem włókno rozprostowuje się trwale i nie wraca do pionu. Nawilżanie i rozczesywanie zwykle nic nie daje.
Czy akryl to dobry zamiennik wełny?
Pod względem wyglądu i dotyku tak, przy znacznie niższej cenie. Ma jednak skłonność do mechacenia, dlatego lepiej sprawdza się w dywanach dekoracyjnych niż w intensywnie użytkowanych.
