Włókna dywanowe: pełny przegląd i tabela porównawcza
Siedem włókien pokrywa praktycznie cały rynek dywanów. Każde ma jedną cechę, dla której się je wybiera, i jedną, przez którą się go potem żałuje.
3 min czytania 672 słów
Nazwy handlowe przędz zmieniają się co sezon, ale włókien, z których faktycznie robi się dywany, jest kilka i od dekad te same. Warto je znać, bo skład na metce podaje się procentami, nie hasłami.
Zestawienie
| Włókno | Mocna strona | Słaba strona | Gdzie się sprawdza |
|---|---|---|---|
| Wełna | Sprężystość, ciepło, naturalna odporność na zabrudzenie | Cena, wolne schnięcie, wrażliwość na mole | Salon, sypialnia, dywan na lata |
| Poliamid | Najlepszy powrót do kształtu po ugnieceniu | Cena wyższa niż pozostałych syntetyków | Ciągi komunikacyjne, biuro, schody |
| Polipropylen | Nie chłonie wody, plamy schodzą łatwo | Kładzie się pod obciążeniem, topi od gorąca | Jadalnia, pokój dziecka, taras zadaszony |
| Poliester | Głęboki kolor, miękkość, dobra cena | Słaba sprężystość, szybko widać ścieżki | Sypialnia, wysokie runo, miejsca o małym ruchu |
| Wiskoza | Połysk zbliżony do jedwabiu | Kropla wody zostawia trwały ślad | Dekoracja, sypialnia, miejsca suche i spokojne |
| Sizal i juta | Wytrzymałość, naturalny wygląd | Szorstkość, nietolerancja wilgoci | Przedpokój, wnętrza w stylu naturalnym |
| Bawełna | Łatwe pranie, chłonność | Szybko się ugniata i mnie | Małe dywaniki, łazienka, pokój dziecka |
Jak czytać skład na metce
Producenci podają skład w procentach masy runa. Kilka zasad ułatwia interpretację:
- Sto procent jednego włókna to informacja jednoznaczna i najłatwiejsza do oceny.
- Mieszanka wełny z syntetykiem, najczęściej osiemdziesiąt do dwudziestu, łączy sprężystość wełny z odpornością włókna sztucznego. To sprawdzony układ, nie oszczędność.
- Nazwa handlowa przędzy nie zastępuje składu. Jeżeli w opisie jest tylko marka włókna, poszukaj procentów.
- Skład spodu to osobna sprawa i rzadko bywa podawany, choć to on decyduje o trwałości konstrukcji.
Zachowanie w słońcu
Dywan przy oknie południowym pracuje w warunkach, o których rzadko się myśli przy zakupie. Promieniowanie ultrafioletowe rozkłada barwniki, a część włókien traci przy tym także wytrzymałość.
- Polipropylen barwiony w masie znosi słońce najlepiej, bo pigment jest w całej objętości włókna, a nie na powierzchni.
- Poliamid i poliester blakną umiarkowanie, zależnie od jakości barwienia.
- Wełna blaknie łagodnie i równomiernie, co bywa odbierane jako patyna, a nie jako uszkodzenie.
- Wiskoza reaguje najgorzej: traci połysk i zmienia odcień nierównomiernie.
Przy dużym nasłonecznieniu warto też obracać dywan co pół roku. Więcej o świetle piszemy w tekście dywan we wnętrzu z dużymi oknami.
Zachowanie przy wilgoci
To kryterium decyduje o tym, gdzie dywan w ogóle może leżeć. Włókna syntetyczne nie chłoną wody, więc schną szybko i nie pleśnieją. Wełna chłonie wilgoć z powietrza i oddaje ją z powrotem, co reguluje mikroklimat, ale wymaga przewiewu. Juta i sizal przy stałej wilgoci po prostu gniją.
Trzy liczby ważniejsze od składu
Porównywanie dywanów po tych trzech liczbach daje obraz bliższy prawdy niż jakikolwiek opis handlowy. Rozwinięcie w tekście od czego zależy cena dywanu.
Jak rozpoznać włókno bez metki
Przy dywanie z drugiej ręki albo odziedziczonym metki zwykle już nie ma. Rodzaj włókna da się jednak ustalić kilkoma prostymi obserwacjami.
| Test | Wełna | Syntetyk | Wiskoza |
|---|---|---|---|
| Dotyk | Ciepły, lekko sprężysty | Chłodny, gładki | Chłodny, jedwabisty |
| Ściśnięcie w dłoni | Wraca powoli i całkowicie | Wraca szybko lub wcale | Zostaje pognieciona |
| Kropla wody | Utrzymuje się kilkadziesiąt sekund | Spływa po włóknie | Zostawia sztywny ślad |
| Wygląd u nasady | Włókno pofalowane | Włókno proste, równe | Włókno proste, błyszczące |
| Elektryzowanie | Praktycznie brak | Wyraźne, zwłaszcza zimą | Umiarkowane |
Mieszanki i to, co dają
- Wełna z poliamidem, zwykle 80 do 20: sprężystość i ciepło wełny plus wyraźnie większa odporność na ścieranie.
- Wełna z wiskozą: matowe tło z połyskliwymi akcentami wzoru; efektowne, ale wrażliwe na wodę.
- Polipropylen z poliestrem: tania kombinacja łącząca odporność na plamy z miękkością.
- Poliamid z poliestrem: kompromis między sprężystością a ceną, częsty w wyrobach obiektowych.
Pytania i odpowiedzi
Które włókno dywanowe jest najtrwalsze?
Pod względem powrotu do kształtu po ugnieceniu poliamid, a zaraz za nim wełna. Pod względem odporności na plamy i wilgoć polipropylen. Nie ma jednego włókna najlepszego we wszystkim.
Czy mieszanka wełny z syntetykiem to gorszy dywan?
Nie. Układ w rodzaju osiemdziesiąt procent wełny i dwadzieścia procent poliamidu to celowe połączenie sprężystości wełny z odpornością włókna sztucznego, stosowane od dziesięcioleci.
Jakie włókno najlepiej znosi słońce?
Polipropylen barwiony w masie, bo pigment znajduje się w całej objętości włókna. Najgorzej reaguje wiskoza, która traci połysk i zmienia odcień nierównomiernie.
